Infografika - co to jest i jak ją wykonać samemu

Spis treści:

• Co to jest infografika?
• Po co używamy infografik?
• Czy warto tworzyć infografiki?
• Tworzysz infografikę? Poznaj rodzaje grafik informacyjnych
• Dobra infografika, czyli jaka?
• Grafika informacyjna zgodna z zasadami dostępności
• Przykłady infografik
• Szablon infografiki czy własny projekt – co warto wybrać?
• Infografika – jak stworzyć samemu?
• Brakuje Ci inspiracji do infografik? Gdzie ich szukać?
• Infografika – narzędzia i programy
• Skąd brać grafiki do infografiki?

Co to jest infografika?

Wychodząc poza encyklopedyczną definicję, infografikę można śmiało nazwać złotym środkiem pomiędzy tekstem a obrazem. Konkretny temat prezentuje się w graficznej formie, co zwłaszcza w przypadku danych liczbowych i statystycznych jest znacznie bardziej przystępne niż tradycyjny tekst.

Elementy, które może zawierać infografika, to: wykres, diagram, tabela, ikony, strzałki i logo bądź inny symbol marki.

Infografiki wykorzystywane w internecie

Infografiki przygotowuje się głównie na potrzeby publikacji w sieci, aby w sposób graficzny opowiedzieć historię, zilustrować wpis na blogu branżowym lub przystępnie zaprezentować skomplikowany temat.

Kiedy jeszcze przydają się infografiki? Przestawienie doświadczenia zawodowego w wirtualnym CV lub seria obrazów ułatwiających uporządkowanie danych statystycznych w raporcie czy prezentacji pozwala przykuć uwagę i zatrzymać wzrok czytelnika.

Z pomocą takiej wizualizacji łatwiej o wyróżnienie życiorysu na tle dziesiątek innych CV lub o urozmaicenie prezentacji, którą przygotowujesz w celu poinformowania klientów o potrzebie stosowania konkretnego produktu.

Infografika w świecie niewirtualnym

Internet to jednak nie jedyne miejsce, w którym można spotkać się z infografiką. Wizualizacja może przybierać różne formy i stosuje się ją w wielu dziedzinach, korzystając z łatwych do odczytania symboli. Ikona wskazująca w budynkach wyjście ewakuacyjne, obrazek kościoła na drogowskazie, znaczki na toaletach – to przykłady piktogramów spotykanych na każdym kroku.

W przestrzeni publicznej często zamiast skomplikowanej treści prezentuje się procedury właśnie na infografikach, zwłaszcza te dotyczące niebezpiecznych lub stresujących sytuacji (np. o udzielaniu pierwszej pomocy). Dlaczego to dobre rozwiązanie? Już wyjaśniamy. 

Po co używamy infografik?

Historia komunikacji pisanej zaczyna się od pisma obrazkowego. Choć pierwsze rysunki naskalne pojawiły się tysiące lat temu, to dzisiaj wciąż potrafimy odczytać ich znaczenie.

Dzieje się tak nie bez powodu. Według naukowców z MIT (badanie z 2014 roku) mózg jest w stanie rozpoznać obraz i uchwycić jego sens w zaledwie 13 milisekund, nawet gdy zdjęcie prezentowane jest przez ułamek sekundy. Dla porównania, badania przeprowadzone na Uniwersytecie Nowojorskim (publikacja z października 2024) pokazują, że rozpoznanie struktury trzywyrazowego zdania zajmuje mózgowi aż 125 milisekund – czyli niemal dziesięciokrotnie dłużej.

Poza tym, wiadomo już, że infografiki przyciągają wzrok. Jak wskazują liczne badania; wykresy, statystyki, diagramy, mapy, obrazki i wiele innych elementów graficznych, które nie wymagają od odbiorców czytania długich tekstów, to najlepszy sposób na uatrakcyjnienie treści.

Projekty łączące grafikę z niewielką liczbą słów usprawniają poznanie i porównanie skomplikowanych danych. Człowiek znacznie szybciej zapamiętuje najważniejsze informacje w formie wizualizacji danych. Wiadomości w postaci graficznej pozostają też w ludzkiej pamięci na dłużej.

10%, 20% czy 90%? Ile informacji uda Ci się zapamiętać?

Proces tworzenia treści warto oprzeć na świadomości tego, jak działa nasz mózg. Kognitywiści dokładnie poznali proces przetwarzania informacji i wywnioskowali, że przekaz w formie tekstowej jest najmniej efektywny. Naukowcy z wydziału psychologii Uniwersytetu w Toronto już w 1998 roku wykazali, że ludzie potrafią zapamiętać nawet 2000 obrazów z dokładnością sięgającą 90% jeszcze po kilku dniach, mimo że każdy z nich widzieli zaledwie przez ułamek sekundy (badanie Neural correlates of the episodic encoding of pictures and words). To jeden z wielu dowodów na to, że pamięć wizualna działa lepiej i szybciej niż pamięć treści pisanych.

Reklamy radiowe i inne dane, które docierają dzięki zmysłowi słuchu, są dwukrotnie skuteczniejsze niż tekst, ale to wizualizacje i ilustracje wygrywają w wyścigu informacji trafiających do mózgu.

Czy warto tworzyć infografiki?

Zdecydowanie tak. Powszechna cyfryzacja doprowadziła do tego, że każdego dnia jesteśmy bombardowani informacjami. Nic zatem dziwnego, że artykuły czytamy, skanując nagłówki, wyliczenia i pogrubione fragmenty, a rzadko wczytując się w całą treść. Infografiki pozwalają błyskawicznie uchwycić najważniejszy przekaz i przyciągają uwagę odbiorców.

Chęć szybkiego odszukania najważniejszych danych skłania do szukania informacji podanych możliwie najbardziej przejrzyście. Cel uświęca środki – szybko przekonasz się, że infografiki lub artykuły sponsorowane, które uzupełnia infografika, są częściej czytane, a użytkownicy chętniej udostępniają je w serwisach społecznościowych. Nierzadko niesie to ze sobą dodatkową korzyść – wydawcy podają źródło danych czy obrazka, co owocuje wzmianką, a niekiedy nawet linkiem do Twojej strony internetowej. 

Tworzysz infografikę? Poznaj rodzaje grafik informacyjnych

Każdy, kto stworzył już swoją pierwszą infografikę, doskonale wie, że wybór odpowiedniego rodzaju ma kluczowe znaczenie dla powodzenia całego projektu. Jakie są popularne rodzaje infografik?

• Grafy i drzewa, które ułatwiają przedstawienie systemu powiązań np. pomiędzy konkretnymi danymi czy zjawiskami.
• Mapy, które można rozumieć dosłownie, np. mapa linii metra w Nowym Jorku.

Jeden ze specjalistów projektowania graficznego pokusił się o ciekawą analizę muzyki rockowej i najpopularniejszych artystów i zaprezentował ją własnie w formie mapy. Zwróć uwagę na dodatkową informację umieszczoną na powyższej infografice. Jak widzisz, przeplatanie się różnych gatunków muzycznych i ich wzajemny wpływ na siebie można przedstawić kreatywnie (a przy tym zrozumiale) w formie infografiki. Źródło: https://flic.kr/p/7J3QRn

• Infografika liczbowa, np. z diagramami kołowymi i słupkowymi, dzięki którym można tworzyć prezentacje danych procentowych albo wyników statystyk.
• Infografiki porównawcze, które w przejrzysty sposób zestawiają ze sobą dwa lub więcej elementów – np. ceny, parametry techniczne, wyniki sprzedaży czy funkcjonalności konkurencyjnych produktów – ułatwiając odbiorcy szybkie wyłapanie różnic i podjęcie decyzji.
• Piktogramy, czyli łatwo rozpoznawalne grafiki, np. znaki drogowe, oznaczenia toalet w miejscach publicznych czy strzałki wskazujące kierunek poruszania się, np. w muzeach.
• Infografiki projektowane według schematu piramidy, które służą przede wszystkim do porządkowania hierarchii informacji, według ważności lub progresji.
• Linia czasu, którą można spotkać nawet w podręcznikach do historii i geografii czy w tzw. kreatywnym CV. Takie rodzaje infografik ułatwiają zaprezentowanie m.in. złożonych procesów historycznych.
• Ilustrowany artykuł, który jest dla wielu jest idealnym kompromisem między infografiką a dłuższym tekstem.

Warto pamiętać, że różne rodzaje infografik uzupełniają jeszcze tzw. kreatywne infografiki, które utrzymują zainteresowanie odbiorcy równie skutecznie, jak obrazy. Są piękne i misternie wykonane, ale wiele z nich może zaproponować odbiorcom wyłącznie efekt wow. Wprawdzie takie infografiki są chętnie udostępniane w mediach społecznościowych, jednak zupełnie nie wywiązują się one ze swojego podstawowego zadania, czyli czytelnej prezentacji informacji za pomocą obrazów i minimum słów. 

Dobra infografika, czyli jaka?

Dobra infografika musi składać się z 4 podstawowych elementów: nagłówka, grafik, krótkich opisów i kontrastującego tła. Atrakcyjność wizualna pozwoli na wyróżnienie projektu, ale o jego popularności ostatecznie zadecyduje zawartość merytoryczna.

Zanim zabierzesz się za projektowanie infografiki, przydatne może być określenie celu i odpowiedzenie sobie na pytania: jaki ma być jej główny przekaz, jakich danych ma dostarczać i do kogo będzie skierowana?

Ważna jest też łączna liczba słów. Treść typowej infografiki mieści się w przedziale 230-330 słów. Im więcej wyrazów, tym mniejsza ochota internautów na zapoznanie się z infografiką.

Czytelność na pierwszym miejscu

Infografika musi być przede wszystkim czytelna, czyli pozwalać na jak najszybsze przyswojenie zawartych w niej informacji, takich jak dane liczbowe, słowa kluczowe czy ujęte w sposób zwięzły wnioski lub wskazówki. Liczy się nie tylko wizualizacja informacji, lecz także wyraźne wyróżnienie hierarchii poszczególnych elementów.

Przydatne okażą się też opisy w formie nagłówków. Infografika, na której rozmieszczono informacje w systemie powiązań (np. w postaci drzewa), najczęściej zawiera w sobie hierarchię danych.

Brzmi prosto? Zanim zaczniesz tworzyć infografiki na potrzeby najnowszego projektu, miej na uwadze, że ich przygotowanie zajmuje znacznie więcej czasu niż mogłoby się wydawać. Wyszukanie najważniejszych informacji, przedstawienie ich w formie obrazów i pokazanie wzajemnej zależności z pomocą jak najmniejszej liczby słów, a na końcu stworzenie z tego spójnej infografiki zajmuje sporo czasu. 

Grafika informacyjna zgodna z zasadami dostępności

W projektowaniu infografik jedną z najważniejszych kwestii jest to, aby projekt był przystępny dla wszystkich odbiorców. Zajmując się tworzeniem specyficznej komunikacji słowno-graficznej, musisz zatem mieć na uwadze także potrzeby osób z niepełnosprawnościami.

Poważna wada wzroku czy daltonizm mogą sprawić, że przekaz jasny dla twórcy nawet w najmniejszym stopniu nie jest zrozumiały dla internauty z niepełnosprawnością.

Poważna wada wzroku a odczytywanie infografik – co musisz wiedzieć?

Osoby niewidome i niedowidzące używają czytników ekranów zawsze, kiedy chcą np. odpytać Google i znaleźć odpowiedź w wynikach wyszukiwania bądź skorzystać z modeli AI. Urządzenie odczytuje to, co osoba bez wady wzroku widzi na monitorze.

Jeżeli tworzysz infografikę i wiesz, że jej odbiorcami będą także osoby z poważną wadą wzroku, musisz dostosować treść tak, by była dla nich łatwo przyswajalna.

Opis ALT powinien dotyczyć zawartości infografiki, np. „Infografika o zanieczyszczeniu polskich rzek”. Ten atrybut może także poprawić SEO na stronie, o ile z rozmysłem umieścisz w nim słowa kluczowe.

Ilustracje z danymi a daltonizm

W przypadku daltonistów przyda się jakikolwiek program sprawdzający kontrast. W internecie nie brakuje darmowego oprogramowania działającego w trybie online. Wystarczy, że w wyznaczone pole wkleisz link do strony lub grafikę, której kontrast chcesz sprawdzić.

Po przeskanowaniu pojawi się podsumowanie dotyczące kolorów użytych na stronie. Raport będzie zawierał także sugestie dotyczące tego, co należy poprawić, aby wizualizacje były przyjazne dla odbiorcy z wadą wzroku.

Sprawdź np. narzędzie ContrastChecker.com lub WebAim.org/resources/contrastchecker/. Twórcy przeglądarek internetowych ułatwiają dostosowanie stron do standardów WCAG – do Chrome'a możesz zainstalować wtyczkę WCAG Color Contrast Checker lub Colour Contrast Checker. 

Przykłady infografik

Jaka powinna być najlepsza infografika do internetu i nie tylko? Spójrzmy na kilka przykładów.

Po pierwsze, zdobywcy nagrody Malofiej. To wyróżnienie, nazywane Pulitzerem dla infografik, przyznawane było do 2021 roku przez hiszpański oddział Society for News Design (SND-E) za przygotowanie infografiki do prasy drukowanej lub elektronicznej. Swoją nazwę nagroda zawdzięcza argentyńskiemu grafikowi Alejandro Malofiejowi (1938–1987), pionierowi prostych, czytelnych infografik prasowych.

Przykładową infografiką nagrodzoną Malofiejem jest mapa "Antarctic Dispatches" przygotowana dla New York Timesa w 2017 roku – dwustronicowa wizualizacja pokazująca ruch lodu na Antarktydzie. Projekt, stworzony przez zespół w składzie Derek Watkins, Jeremy White i Larry Buchanan, zdobył złoty medal oraz nagrodę za najlepszą mapę drukowaną w międzynarodowym konkursie Malofiej. To dobry przykład na to, jak skomplikowane dane geograficzne i naukowe można przełożyć na formę czytelną nawet dla laika, bez utraty precyzji.

Źródło: https://13pt.com/projects/nyt170520/

Kolejnym przykładem jest „Houston Flood Rescue: Cries for Help” (The New York Times, 2017) – interaktywna mapa pokazująca setki próśb o pomoc wysyłanych przez mieszkańców Houston w mediach społecznościowych podczas powodzi po huraganie Harvey. Punkty pojawiające się w czasie rzeczywistym na tle miasta ilustrują skalę kryzysu i to, jak kompletnie przeciążony był system 911. Prosta forma wizualna oddaje dramatyzm sytuacji lepiej niż tekst. Ta wizualizacja została uznana za jedną z najlepszych prac na konkursie Malofiej.

Źródło: https://www.nytimes.com/interactive/2017/08/30/us/houston-flood-rescue-cries-for-help.html

Warto tu wspomnieć o jeszcze jednym z wielu dzieł nagrodzonych w konkursie Malofieja, które zachwyca pięknem natury – „The Science of Hummingbirds” (National Geographic, 2015). To interaktywna grafika z fotografiami Ananda Varmy wykonanymi szybkoklatkową kamerą. Pokazuje w zwolnionym tempie mechanikę lotu i języka kolibrów i opiera się na badaniach UC Berkeley, UC Riverside i University of British Columbia.

Źródło: https://www.nationalgeographic.com/magazine/graphics/the-science-of-hummingbirds

Po tych prawdziwych popisach mistrzów grafiki informacyjnej przejdźmy do przykładów podobnych tym, które na co dzień widujemy w sieci.

Jeżeli do tej pory działanie infografik nie do końca Cię przekonywało, poniższa może sprawić, że zmienisz zdanie. iPhone kontra iPad (Gemius, ok. 2015) porównuje udział urządzeń Apple w ruchu mobilnym na 22 rynkach. W Polsce iPhone'y i iPady odpowiadały wtedy za 28% odsłon mobilnych, czyli wyraźnie mniej niż w wielu krajach Europy Zachodniej czy Bliskiego Wschodu.

Źródło: https://www.skuteczneraporty.pl/wp-content/uploads/2015/08/15-najciekawszych-infografik-w-Internecie_6.jpg

Ostatnia inspiracja to próba zilustrowania artykułu, wypełniona dłuższą treścią. W tym przypadku infografika służy porównaniu dwóch komunikatorów i nie do końca spełnia funkcję wizualnego przedstawienia informacji ze względu na sporą ilość tekstu.

Sama w sobie może być jednak pomocniczą formą, która wyczerpuje temat, o ile internauta chce szybko wybrać najlepszy dla swoich potrzeb komunikator, bazując wyłącznie na najważniejszych informacjach.

Źródło: https://www.verloop.io/blog/whatsapp-vs-telegram/ 

Szablon infografiki czy własny projekt – co warto wybrać?

Wybór zależy przede wszystkim od Twoich umiejętności graficznych i syntetyzacji informacji. Wybór danych i najtrafniejszych słów nie jest tak łatwy, jak mogłoby się wydawać.

Szablony infografik to na pewno lepszy wybór, jeżeli chcesz zaoszczędzić czas, a w Twojej firmie nie ma odpowiedniej osoby, która mogłaby przygotować projekt graficzny na profesjonalnym poziomie. Miej na uwadze, że wiele gotowych szablonów można edytować, nadając im zupełnie inny wygląd niż pierwowzór.

Plusem własnego projektu jest wyraźne odróżnienie go od konkurencji. Wymaga to jednak czasu i umiejętności.

Infografika – jak stworzyć ją samemu?

Najlepsze źródło estetycznych i czytelnych infografik to narzędzia umożliwiające samodzielne przygotowanie projektu albo takie, które udostępniają gotowe szablony z możliwością edycji.

Jak zacząć? Wybierz kolorystykę, przefiltruj najważniejsze informacje i opatrz je minimalną liczą tekstu. Ustal hierarchię danych i zacznij tworzyć projekt!

Wykorzystanie elementów wizualnych z identyfikacji marki

Trzymaj się schematu komunikacji marki. Korzystaj z księgi stylu (brand book). Używaj tych samych barw i spójnego słownictwa. Pozwól, aby połączenia kolorystyczne zastosowane w infografice wskazywały na to, jaka marka stoi za jej powstaniem.

Nie zapomnij o umieszczeniu logo. Możesz też na dole infografiki wstawić adres witryny internetowej (podaj aktywny link). W ten sposób, mimo udostępniania infografiki w serwisach społecznościowych i na blogach branżowych, źródło infografiki będzie zawsze widoczne, nawet na obcych profilach czy stronach. Choć obowiązująca ustawa zabrania wykorzystywania cudzych grafik bez zgody autora, w praktyce trudno pilnować, kto i gdzie wstawia Twoją infografikę, dlatego już na etapie projektowania warto ją tak oznaczyć, żeby autorstwo było widoczne niezależnie od tego, gdzie dojdzie do publikacji. 

Brakuje Ci inspiracji do infografik? Gdzie ich szukać?

Inspiracji do tworzenia projektów graficznych możesz szukać właściwie wszędzie. Tematykę najlepiej podpowiadają klienci i konkurencja.

Staraj się wchodzić w dialog z użytkownikami i w formie infografik odpowiadać np. na blogu firmowym na pytania zadawane najczęściej pracownikom biura obsługi. Bądź o krok przed konkurencją. Obserwuj branżowe nowinki, targi, konferencje i wizualizuj najciekawsze informacje za pomocą infografik. Wyszukuj ciekawostki, bo to one odróżnią Twoją firmę od wielu podobnych.

Pomysłów na informacje graficzne, które wzmocnią zaangażowanie odbiorcy, szukaj np. w kanałach społecznościowych skierowanych do projektantów grafiki, takich jak Dribble czy Behance. Lajki i częste udostępnianie to najlepszy dowód na popularność projektów. Zwracaj jednak uwagę na użyteczność infografik, bo nie zawsze to, co popularne, jest zarazem jasne i czytelne. Zerkaj też na Pinterest.

Infografika – narzędzia i programy

Najpopularniejsze narzędzia do infografik to:

Canva

Popularne narzędzie graficzne online dla osób, które nie są profesjonalnymi projektantami graficznymi, np. dla marketerów. Znajdziesz tutaj wiele darmowych szablonów, pozostałe są płatne.

https://www.canva.com/pl_pl/

Piktochart

W ograniczonym zakresie bezpłatne narzędzie działające w przeglądarce internetowej. Łatwo korzystać z niego osobie bez doświadczenia w tworzeniu projektów graficznych. Na projektach będzie widczony znak wodny Piktochart, który znika przy wykupieniu subskrypcji.

https://piktochart.com/

Visual.ly

Darmowe narzędzie online, które pozwala nie tylko tworzyć infografiki, lecz także generować prezentację statystyk z mediów społecznościowych lub narzędzi analitycznych. Aby skorzystać z tej funkcji, konieczne jest jednak zintegrowanie konta w Visual.ly np. z Google Analytics.

https://visual.ly/

Generatory grafik AI

Projektowanie infografiki od podstaw, nawet z pomocą narzędzi, może być jest czasochłonne i wymaga wyczucia estetyki – trzeba też minimalnych umiejętności, by korzystać ze wsparcia z zadowalającym efektem. Niekiedy obsługa programów lub ich koszt przekraczają nasze możliwości, a na pomoc specjalisty też brakuje budżetu.

Odpowiedzią na ten problem mogą być nowoczesne narzędzia online oparte na sztucznej inteligencji, które na podstawie krótkiego opisu danych i oczekiwanego stylu generują gotowy projekt w kilka minut, zwykle z możliwością dalszej edycji układu, kolorystyki czy typografii. Automatyzacja nie zastąpi w pełni pracy doświadczonego grafika, ale przy prostszych zestawieniach danych pozwala uzyskać w pełni satysfakcjonujący wynik.

Jakie narzędzia AI do generowania infografik warto poznać? Wymieniona już Canva, podobnie jak Pictochart, działają w trybie AI, dzięki czemu umożliwiają automatyczne tworzenie infografik. Jeśli jednak kierujesz się innymi kryteriami i szukasz bardziej specjalistycznych narzędzi, koniecznie wypróbuj:

Gamma

Tworzy infografiki „zorientowane na media społecznościowe” oraz prezentacje. Wystarczy wprowadzić surowe dane lub tekst, a AI samodzielnie ułoży je w spójną wizualną narrację z wykresami, ikonami i gotowymi motywami kolorystycznymi.

Źródło: https://gamma.app/

Visme

Kreator infografik z wbudowanymi narzędziami AI, które pomagają układać wykresy, osie czasu i mapy w spójne, brandowe kompozycje. Oprócz generatora masz do dyspozycji setki klasycznych szablonów do samodzielnej edycji.

Źródło: https://www.visme.co/pl/

Skąd brać grafiki do infografiki?

Dobre źródło zdjęć i innych elementów graficznych to połowa sukcesu. Jeżeli szukasz dobrego banku zdjęć, możesz wybrać darmowe i takie, które są płatne, ale na określonych warunkach prace udostępniają bez opłat.

Jaki bank zdjęć możesz wybrać?

Adobe Stock

W bezpłatnym okresie próbnym możesz bezpłatnie pobrać 10 zdjęć.

https://stock.adobe.com/pl/

StockSnap.io

Bank zdjęć, który udostępnia pliki za darmo, pod warunkiem, że w publikacji podasz ich źródło.

https://stocksnap.io/

Pixabay

Ilustracje i zdjęcia możesz pobierać za darmo, a nawet je modyfikować. Nie trzeba podawać źródła, ale zakazane jest np. umieszczanie pobranej pracy w innych bankach zdjęć.

https://pixabay.com/pl/

Zamiast podsumowania – o czym pamiętać, zanim zaczniesz projekt?

Jeśli chcesz wyciągnąć z tego artykułu to, co najważniejsze, zachowaj w notatkach te wskazówki:

• tekst zapamiętujemy w 10%, a dane przedstawione wizualnie – w 90%,
• infografika powinna mieć formę obrazu z limitem tekstu do 230-330 słów, czytelną hierarchią danych i kontrastem dostosowanym do potrzeb osób z niepełnosprawnościami,
• jeżeli przygotowujesz infografiki dla swojej marki, pamiętaj o spójności z band bookiem.

Ostatnia rada: inspiruj się popularnymi infografikami dostępnymi w sieci, ale przede wszystkim miej na uwadze główny cel i kontekst publikacji. To one pomogą Ci podjąć decyzję, które dane w ogóle warto pokazać i w jakiej kolejności odbiorca ma je odczytać.